İyilik yapmanın ve yardımseverliğin önemini vurgulayan “İyilik yap denize at, balık bilmezse Halik bilir” atasözü, yaptığımız iyiliklerin belki hemen karşılık bulamayacağı, ancak bir yerde, bir şekilde değerinin anlaşılacağı ve ödüllendirileceği anlamını taşır. Bu ifade, özverili ve karşılık beklemeden yapılan iyiliklerin, yüce bir bilincin gözünden kaçmayacağını hatırlatır. Şimdi bu atasözünü temel alarak hazırlanmış kısa bir kompozisyon örneğine göz atalım:
İnsanların birbirlerine karşı gösterdikleri iyi niyet ve yardımseverlik, toplumun omurgasını oluşturur. “İyilik yap denize at, balık bilmezse Halik bilir” sözü de işte bu evrenselliği vurgulamak için kullanılır. Bu deyiş, yaptığımız iyi işlerin görülmemiş ya da takdir edilmemiş olabileceğini, ancak bu iyiliklerin bir yerde mutlaka fark edileceğini ve değerinin anlaşılacağını ifade eder. İnsanlar, çoğu zaman yaptıkları iyiliklerin hemen karşılığını görmeyi umut ederler. Ancak gerçek iyilik, karşılık beklemeden yapılır. Örneğin, bir gün soğuk bir kış sabahında, yaşlı bir teyze yolda bir köşede üşüyordu. Yoldan geçen bir genç, ona kendi montunu vererek yoluna devam etti. Bu genç, teyzenin teşekkür etmesini bile beklemeden olay yerinden ayrıldı. Bu örnek, söz konusu atasözünü tam anlamıyla yansıtmaktadır. Genç, yaptığı iyiliğin hemen bir karşılığını görmese de, içsel bir tatmin ve huzur hissetti. Yaşlı teyzenin bir gün başka birine yardım ederek bu iyiliğin devamını sağlama ihtimali de vardır. İşte böylece iyilik daima kazanır ve evrensel bir zincirin halkaları birbirine eklenir. Sonsuz bir iyilik döngüsü, ancak karşılıksız kalan iyiliklerle mümkündür. Bu yüzden, iyilik yapmakta tereddüt etmemeli, her zaman en iyi niyetimizle hareket etmeliyiz.