Yapısına göre cümleler, Türkçe dil bilgisinde, basit cümle, birleşik cümle, bileşik cümle ve karma cümle olmak üzere dört ana başlıkta incelenir.
1. Basit Cümle: Ana özne ve yüklemden oluşan, tek bir düşünceyi ifade eden cümlelerdir.
– Örnek: Okuldan erken geldim.
2. Birleşik Cümle: İki veya daha fazla basit cümlenin bağlaçlarla birleştirilmesiyle oluşur.
– Örnek: Araba hızla döndü ve tekerlerinden biri patladı.
3. Bileşik Cümle: İçinde bağlı cümle ve ana cümle barındıran, tamamlanan veya açıklanan cümlelerdir.
– Örnek: Dışarı çıkınca yağmur başladı.
4. Karma Cümle: Birleşik ve bileşik cümle özelliklerini aynı anda barındıran cümlelerdir.
– Örnek: Kitabı bitirdiğim için mutluyum ama başka kitap bulamıyorum.